คือ...พิธีแรกนาของชาวล้านนาซึ่งเหมือนกันกับพิธีแรกนาของชาวภาคกลาง หมายถึงการเริ่มลงมือไถนาครั้งแรก เพื่อให้เป็นสิริมงคลอันจะยังผลให้เกิดความอุดมสมบูรณ์แก่ข้าวกล้าในนา โดยปราศจากสิ่งร้ายใด ๆ มารบกวน การแรกนาจะเริ่มหลังจากต้นกล้าที่หว่านมีอายุใกล้จะครบ ๑ เดือน แล้วก็จะหาวันหรือฤกษ์ยามที่ดีในการแรกนา วันเสาร์นั้นท่านห้ามปลูหกนาหว่านกล้าถือว่าเป็นวันไม่ดี สัตว์ต่าง ฟ จักเบียดเบียน แล้วเตรียมอุปกรณ์ต่าง ๆ นับตั้งแต่วัวหรือควายพร้อมกับเครื่องไถนาครบชุด รวมทั้งคราด จอบ เสียม มีดและขวานที่ใช้ในการทำนา โดยเฉพาะชุดสะตวงเครื่องสังเวย หรือกระบะกาบกล้วยซึ่งใช้สังเวยแก่ท้าวจตุโลกบาลทั้ง ๔ และแม่โกสก (แม่โภสพ) และแท่นวางเครื่งอสังเวยแก่ท้าวจตุโลกบาลทั้ง ๔ รวมทั้งพระอินทร์ และแม่ธรณีเจ้าที่ ซึ่งในกระบะนั้นจะบรรจุด้วยดอกไม้ ธูป เทียน ข้าวตอก กล้วย ข้าวสุก หมาก พลู อาหาร เมี่ยง บุหรี่เป็นต้น นำไปจัดวางไว้บนแท่นสำหรับบูชาแม่โกสก และแท่นท้าวทั้ง ๔ ซึ่งบางแห่งจะมีตาแหลวหรือเฉลว มีไม้ว้องหรือโซ่ตอกไม้ไผ่พาดเหมือนผ้าคล้องไหล่ ส่วนปลายของไม้ว้องนี้จะทอดลงมาข้างละประมาณ ๒วา แลมีปลาทำด้วยไม้ห้อยไว้ข้างละ ๑ ตัว มีกรวยข้าวตอกดอกไม้อันหนึ่งมัดติดกับไม้ใผ่นี้ แล้วให้ปักไว้ติดกับรั้วราชวัตรตรงกึ่งกลางด้านตะวันออก มีเอื้องหมายนา หรือดอกพุดนา มัดกับกิ่งพุทรา งานพิธีนี้ต้องมีผู้ไปช่วยงานหลายคน โดยเฉพาะ หากมีการแรกนาและหว่านกล้าพร้อมกันก็จะใช้คนมากถึง ๕ - ๗ คน ตำแหน่งในกากรทำพิธีนี้อาจทำที่มุมใดมุมหนึ่งของผืนนา แต่จุดที่ดีที่สุดคือ ไร่ปากท้าง หรือกระทงนาแรกที่รับน้ำจากลำเหมืองเข้านา
   เมื่อทำพิธีกล่าวคำสังเวยเสร็จแล้ว ก็จะทำพิธีไถนา โดยจะถือทิศตามการหันหัวของพญานาค โดยกำหนดว่า เดือน ๑๒ - เดือนเกี๋ยง - เดือนยี่ นาคเอาหัวไปวันออก เอาหางไปวันตก เดือน ๓ - ๔ - ๕ นาคเอาหัวไปใต้ เอาหางไปเหนือ เดือน ๖ - ๗ - ๘ นาคเอาหัวไปวันตก เอาหางไปวันออก เดือน ๙ - ๑๐ - ๑๑ นาคเอาหัวไปเหนือ เอาหางไปใต้ นาคหันหัวไปทางทิศใดก็จะไถในทิศทางจากหัวไปทางหางนาค หากไถย้อนเกล็ดนาคแล้วไม่เป็นมงคล ผู้ไถนาจะไถผ่าริ้ว ( ล้านนาอ่านว่า ผ่าฮิ้ว ) เลียบขอบคันนาไปจนสุดแดนแล้ว ไถวกกลับมา เป็นอันเสร็จจากการไถแรก หากแรกนาแบบไม่มีการหว่านกล้าด้วย ก็จะ/ถผ่าริ้ว กลับมาแล้วก็จะปลงควายออกจากเครื่องไถ และปล่อยให้ไปกินหญ้า ส่วนเจ้าของก็จะเตรียมกล้าที่สูงพอได้ที่แล้วนำมาปลูกเอาฤกษ์ก่อนจำนวน ๙ กอ หรือเรียกว่าข้าว " เก้าต้นพี่น้อง " มาปลูกในบริเวณที่ทำพิธี เสร็จพิธีอาจมีการเลี้ยงอาหารกลางวันกันด้วย